فرمول محاسبه
(ساعات اضافه کاریساعات کار عادی)×۱۰۰
مشخصات اندازه‌گیری
- واحد اندازه‌گیری
- ٪
- تناوب اندازه‌گیری
- ماهانه
- تناوب گزارش‌دهی
- ماهانه
- نوع شاخص
- پیشرو
توضیحات
اضافه‌کاری موقت برای پوشش اوج کار طبیعی است، ولی وقتی دائمی شود یعنی یا نیرو کم است یا برنامه‌ریزی ایراد دارد. اضافه‌کاری مداوم علاوه بر هزینه، خستگی، خطا و حادثه را بیشتر می‌کند. در بعضی سازمان‌ها هم اضافه‌کاری به بخشی ثابت از دریافتی افراد تبدیل شده و دیگر ربطی به حجم کار ندارد؛ این حالت را باید جدا شناسایی و با اصلاح ساختار حقوق حل کرد.
پرسش‌های کلیدی عملکرد
چه مقدار از کار سازمان با اضافه‌کاری انجام می‌شود؟
اضافه‌کاری در کدام واحد دائمی شده است؟
استخدام نیروی جدید ارزان‌تر از اضافه‌کاری فعلی نیست؟
مثال‌های محاسباتی
کارکنان یک کارخانه در یک ماه ۳۳٬۰۰۰ ساعت کار عادی و ۲٬۶۴۰ ساعت اضافه‌کاری داشته‌اند. طبق فرمول (ساعات اضافه کاریساعات کار عادی)×۱۰۰ نرخ اضافه‌کاری (۲۶۴۰۳۳۰۰۰)×۱۰۰=۸ ٪ درصد است.
خطاهای رایج در تفسیر شاخص
- ثبت اضافه‌کاری صوری که کار واقعی پشت آن نیست.
- ندیدن اضافه‌کاری پرداخت‌نشده مدیران و کارشناسان.
- توجه به میانگین سازمان، در حالی که بار روی چند نفر متمرکز است.