شاخص‌های تحلیلگری کسب و کار

شاخص توانایی فرآیند

Process Capability Index (Cp)

شاخص توانایی فرآیند نشان می‌دهد پراکندگی طبیعی یک فرآیند تولید نسبت به محدوده مجاز مشخصات محصول چقدر است.

فرمول محاسبه

(حد بالای مشخصه-حد پایین مشخصه)(۶×انحراف معیار فرایند)

مشخصات اندازه‌گیری

واحد اندازه‌گیری
نسبت
تناوب اندازه‌گیری
ماهانه
تناوب گزارش‌دهی
فصلی
نوع شاخص
پیشرو

توضیحات

این شاخص به جای شمردن معیوب‌ها، پیش از تولید آنها می‌گوید فرآیند ذاتاً توان ساخت محصول در محدوده مجاز را دارد یا نه. عدد کمتر از یک یعنی حتی در بهترین حالت بخشی از تولید خارج از مشخصات خواهد بود. در صنعت خودرو معمولاً حداقل ۱٫۳۳ خواسته می‌شود. این شاخص فقط پراکندگی را می‌بیند و فرض می‌کند فرآیند در مرکز محدوده تنظیم شده است؛ برای در نظر گرفتن انحراف از مرکز باید شاخص Cpk را هم محاسبه کرد.

پرسش‌های کلیدی عملکرد

فرآیند توان تولید پایدار در محدوده مشخصات را دارد؟

پراکندگی فرآیند نسبت به تلرانس چقدر است؟

فرآیند روی مرکز محدوده تنظیم شده است؟

مثال‌های محاسباتی

محدوده مجاز قطر یک قطعه ۹٫۵ تا ۱۰٫۵ میلی‌متر و انحراف معیار فرآیند ۰٫۱۲۵ میلی‌متر است. طبق فرمول (حد بالای مشخصه-حد پایین مشخصه)(۶×انحراف معیار فرایند) شاخص توانایی فرآیند (۱۰.۵-۹.۵)(۶×۰.۱۲)=۱.۳۸۸۸۸۹ نسبت است.

خطاهای رایج در تفسیر شاخص

  1. محاسبه برای فرآیندی که هنوز پایدار و تحت کنترل نیست.
  2. اتکا به این شاخص بدون توجه به جابه‌جایی میانگین فرآیند.
  3. نمونه‌گیری کم یا از یک بازه زمانی کوتاه.