فرمول محاسبه
(زمان ارزش افزاکل زمان چرخه تولید)×۱۰۰
مشخصات اندازه‌گیری
- واحد اندازه‌گیری
- ٪
- تناوب اندازه‌گیری
- فصلی
- تناوب گزارش‌دهی
- فصلی، سالانه
- نوع شاخص
- پسرو
توضیحات
وقتی برای اولین بار مسیر یک محصول از ورود مواد تا خروج کالا دنبال می‌شود، نتیجه تکان‌دهنده است؛ در بیشتر کارخانه‌ها سهم زمان ارزش‌افزا عدد بسیار کوچکی است و بقیه زمان، محصول در صف، انبار میانی یا در انتظار بازرسی و حمل مانده است. این شاخص اساس تولید ناب است و می‌گوید برای کوتاه کردن زمان تحویل باید انتظارها را حذف کرد، نه اینکه دستگاه‌ها را تندتر کرد.
پرسش‌های کلیدی عملکرد
محصول چه سهمی از زمان حضورش در کارخانه واقعاً در حال ساخت است؟
بیشترین انتظار بین کدام ایستگاه‌هاست؟
با حذف کدام اتلاف زمان تحویل کوتاه می‌شود؟
مثال‌های محاسباتی
محصولی از ورود مواد تا خروج از کارخانه ۲۴۰ ساعت در جریان است، ولی فقط ۳۶ ساعت روی آن کار انجام می‌شود. طبق فرمول (زمان ارزش افزاکل زمان چرخه تولید)×۱۰۰ نسبت زمان ارزش‌افزا (۳۶۲۴۰)×۱۰۰=۱۵ ٪ درصد است.
خطاهای رایج در تفسیر شاخص
- ارزش‌افزا شمردن بازرسی، جابه‌جایی و دوباره‌کاری.
- اندازه‌گیری روی کاغذ به جای دنبال کردن واقعی محصول در کارخانه.
- ندیدن زمان ماندن در انبار مواد و محصول.