فرمول محاسبه
(تولید واقعیظرفیت اسمی)×۱۰۰
مشخصات اندازه‌گیری
- واحد اندازه‌گیری
- ٪
- تناوب اندازه‌گیری
- ماهانه، فصلی
- تناوب گزارش‌دهی
- فصلی، سالانه
- نوع شاخص
- پسرو
توضیحات
هزینه‌های ثابت مثل استهلاک، اجاره و حقوق پرسنل ثابت چه تولید کم باشد چه زیاد، پرداخت می‌شود. هرچه ظرفیت بیشتری استفاده شود این هزینه‌ها روی تعداد بیشتری سرشکن می‌شود و بهای هر واحد پایین می‌آید. کار دائمی نزدیک صد درصد هم مطلوب نیست، چون جایی برای نگهداری، سفارش فوری و نوسان تقاضا نمی‌ماند. دلیل خالی ماندن ظرفیت را باید جدا کرد: نبود سفارش، کمبود مواد، کمبود نقدینگی یا قطعی برق.
پرسش‌های کلیدی عملکرد
از ظرفیت کارخانه چقدر استفاده می‌کنیم؟
ظرفیت خالی به خاطر بازار است یا مشکلات داخلی؟
برای سفارش‌های جدید جا داریم؟
مثال‌های محاسباتی
کارخانه‌ای با ظرفیت اسمی ۱۰٬۰۰۰ تن در سال، ۷٬۲۰۰ تن تولید کرده است. طبق فرمول (تولید واقعیظرفیت اسمی)×۱۰۰ نرخ بهره‌برداری از ظرفیت (۷۲۰۰۱۰۰۰۰)×۱۰۰=۷۲ ٪ درصد است.
خطاهای رایج در تفسیر شاخص
- استفاده از ظرفیت پروانه که با ظرفیت عملی فرق دارد.
- محاسبه بر اساس یک شیفت در کارخانه‌ای که می‌تواند سه شیفت کار کند.
- ندیدن گلوگاه؛ ظرفیت کل خط را کندترین ایستگاه تعیین می‌کند.