فرمول محاسبه
(خرید از منابع انحصاریکل مبلغ خرید)×۱۰۰
مشخصات اندازه‌گیری
- واحد اندازه‌گیری
- ٪
- تناوب اندازه‌گیری
- سالانه
- تناوب گزارش‌دهی
- سالانه
- نوع شاخص
- پیشرو
توضیحات
در خرید از منبع انحصاری نه قدرت چانه‌زنی وجود دارد و نه راه جایگزین در صورت مشکل. بخشی از آن واقعی است، مثل قطعه اصلی سازنده دستگاه، و بخشی نتیجه کوتاهی است: کسی دنبال منبع دوم نگشته یا مشخصات فنی طوری نوشته شده که فقط یک برند با آن می‌خواند. برای اقلام حیاتی تک‌منبع باید برنامه توسعه منبع دوم یا نگهداری موجودی بیشتر داشت.
پرسش‌های کلیدی عملکرد
چقدر به تأمین‌کنندگان انحصاری وابسته‌ایم؟
کدام انحصارها واقعی و کدام قابل شکستن است؟
برای اقلام حیاتی تک‌منبع چه برنامه‌ای داریم؟
مثال‌های محاسباتی
از ۳۰ میلیارد ریال خرید یک سال، ۶ میلیارد ریال از منابع انحصاری بوده است. طبق فرمول (خرید از منابع انحصاریکل مبلغ خرید)×۱۰۰ سهم خرید از منابع انحصاری (۶۰۰۰۰۰۰۰۰۰۳۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰)×۱۰۰=۲۰ ٪ درصد است.
خطاهای رایج در تفسیر شاخص
- انحصاری اعلام کردن برای دور زدن استعلام.
- مشخصات فنی برندمحور.
- ندیدن اقلام کم‌ارزش ولی حیاتی.