فرمول محاسبه
((هزینه واقعی تولید-هزینه استاندارد تولید)هزینه استاندارد تولید)×۱۰۰
مشخصات اندازه‌گیری
- واحد اندازه‌گیری
- ٪
- تناوب اندازه‌گیری
- ماهانه
- تناوب گزارش‌دهی
- ماهانه
- نوع شاخص
- پسرو
توضیحات
هزینه استاندارد بر اساس فرمول ساخت، زمان استاندارد و قیمت‌های پیش‌بینی‌شده تعیین می‌شود. انحراف دو منشأ دارد: تغییر قیمت مواد و دستمزد، یا مصرف و زمان بیشتر از استاندارد. اولی معمولاً از کنترل تولید خارج است و دومی مستقیم به عملکرد خط برمی‌گردد. بدون جدا کردن این دو، گزارش انحراف برای مدیر تولید کاربردی ندارد.
پرسش‌های کلیدی عملکرد
هزینه واقعی تولید با استاندارد چقدر فاصله دارد؟
انحراف از قیمت است یا از مصرف؟
کدام محصول یا مرکز هزینه بیشترین انحراف را دارد؟
مثال‌های محاسباتی
هزینه استاندارد تولید یک ماه ۳۶ میلیارد ریال و هزینه واقعی ۳۷٫۸ میلیارد ریال بوده است. طبق فرمول ((هزینه واقعی تولید-هزینه استاندارد تولید)هزینه استاندارد تولید)×۱۰۰ انحراف هزینه تولید ((۳۷۸۰۰۰۰۰۰۰۰-۳۶۰۰۰۰۰۰۰۰۰)۳۶۰۰۰۰۰۰۰۰۰)×۱۰۰=۵ ٪ درصد است.
خطاهای رایج در تفسیر شاخص
- به‌روز نبودن استانداردها که هر ماه انحراف بزرگ نشان می‌دهد.
- جدا نکردن انحراف قیمت از انحراف مصرف.
- مقایسه بدون تعدیل برای حجم تولید واقعی.