شاخص‌های تحلیلگری کسب و کار

سهم موجودی راکد

Slow-Moving and Obsolete Inventory Ratio

این شاخص نشان می‌دهد چند درصد از ارزش موجودی انبار مربوط به کالاهایی است که مدت طولانی گردش نداشته‌اند.

فرمول محاسبه

(ارزش موجودی راکدارزش کل موجودی)×۱۰۰

مشخصات اندازه‌گیری

واحد اندازه‌گیری
٪
تناوب اندازه‌گیری
فصلی
تناوب گزارش‌دهی
فصلی، سالانه
نوع شاخص
پسرو

توضیحات

موجودی راکد پول، فضا و توجه می‌گیرد و هر روز از ارزشش کم می‌شود. بیشتر شرکت‌ها تمایلی به پذیرفتن آن ندارند، چون فروش با تخفیف یا حذف از حساب‌ها یعنی شناسایی زیان. اما نگه داشتنش فقط زیان را بزرگ‌تر می‌کند. تعریف راکد باید مشخص باشد، مثلاً کالایی که شش ماه یا یک سال خروجی نداشته، و برای هر قلم تصمیم گرفته شود: فروش ویژه، برگشت به تأمین‌کننده، استفاده جایگزین یا امحا.

پرسش‌های کلیدی عملکرد

چه مقدار از سرمایه ما در کالای بدون گردش مانده است؟

این اقلام چرا راکد شده‌اند؟

برای هر قلم راکد چه تصمیمی گرفته شده است؟

مثال‌های محاسباتی

از ۶ میلیارد ریال موجودی یک انبار، ۷۲۰ میلیون ریال مربوط به کالاهایی است که بیش از شش ماه خروجی نداشته‌اند. طبق فرمول (ارزش موجودی راکدارزش کل موجودی)×۱۰۰ سهم موجودی راکد (۷۲۰۰۰۰۰۰۰۶۰۰۰۰۰۰۰۰۰)×۱۰۰=۱۲ ٪ درصد است.

خطاهای رایج در تفسیر شاخص

  1. نداشتن تعریف زمانی مشخص برای راکد.
  2. حساب کردن قطعات یدکی حساس که ذاتاً کم‌مصرف‌اند.
  3. ارزش‌گذاری به قیمت دفتری برای کالایی که دیگر به آن قیمت فروش نمی‌رود.