فرمول محاسبه
((مبلغ واقعی-مبلغ بودجه)مبلغ بودجه)×۱۰۰
مشخصات اندازه‌گیری
- واحد اندازه‌گیری
- ٪
- تناوب اندازه‌گیری
- ماهانه
- تناوب گزارش‌دهی
- ماهانه، فصلی
- نوع شاخص
- پسرو
توضیحات
بودجه بدون مقایسه با عملکرد فقط یک سند بایگانی است. گزارش ماهانه انحراف به مدیران نشان می‌دهد کجا از برنامه خارج شده‌اند، پیش از آنکه برای اصلاح دیر شود. تفسیر علامت به نوع قلم بستگی دارد؛ انحراف مثبت در درآمد خوب و در هزینه بد است. با نوسان قیمت‌ها بهتر است انحراف ناشی از قیمت و انحراف ناشی از مقدار جدا شود.
پرسش‌های کلیدی عملکرد
عملکرد واقعی چقدر با بودجه فاصله دارد؟
کدام واحد یا سرفصل بیشترین انحراف را دارد؟
انحراف از تغییر قیمت‌هاست یا از تغییر مقدار؟
مثال‌های محاسباتی
هزینه‌های یک واحد در بودجه ۱۰ میلیارد ریال پیش‌بینی شده و در عمل ۱۰٫۸ میلیارد ریال شده است. طبق فرمول ((مبلغ واقعی-مبلغ بودجه)مبلغ بودجه)×۱۰۰ انحراف از بودجه ((۱۰۸۰۰۰۰۰۰۰۰-۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰)۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰)×۱۰۰=۸ ٪ درصد است.
خطاهای رایج در تفسیر شاخص
- تفسیر یکسان علامت انحراف برای درآمد و هزینه.
- مقایسه با بودجه‌ای که از ابتدا غیرواقعی بوده است.
- خنثی شدن انحراف‌های مثبت و منفی در جمع کل.