فرمول محاسبه
(ارزش کالای منقضی و ضایع شدهبهای کالای فروش رفته)×۱۰۰
مشخصات اندازه‌گیری
- واحد اندازه‌گیری
- ٪
- تناوب اندازه‌گیری
- ماهانه، فصلی
- تناوب گزارش‌دهی
- فصلی
- نوع شاخص
- پسرو
توضیحات
در مواد غذایی، دارو و آرایشی و بهداشتی، مدیریت تاریخ انقضا یکی از کارهای اصلی انبار است. رعایت نشدن ترتیب خروج بر اساس نزدیک‌ترین تاریخ انقضا، سفارش بیش از نیاز و پیش‌بینی نادرست، دلایل اصلی این ضایعات‌اند. گزارش منظم اقلامی که به تاریخ انقضا نزدیک می‌شوند فرصت می‌دهد پیش از دیر شدن با فروش ویژه یا جابه‌جایی بین شعب کاری کرد.
پرسش‌های کلیدی عملکرد
چه مقدار کالا به خاطر انقضا یا آسیب از بین می‌رود؟
ترتیب خروج بر اساس تاریخ انقضا رعایت می‌شود؟
کدام اقلام بیشترین ضایعات را دارند؟
مثال‌های محاسباتی
در یک سال ۱۸۰ میلیون ریال کالا به دلیل انقضا و آسیب‌دیدگی از موجودی خارج شده و بهای کالای فروش‌رفته ۳۶ میلیارد ریال بوده است. طبق فرمول (ارزش کالای منقضی و ضایع شدهبهای کالای فروش رفته)×۱۰۰ این نسبت (۱۸۰۰۰۰۰۰۰۳۶۰۰۰۰۰۰۰۰۰)×۱۰۰=۰.۵ ٪ درصد است.
خطاهای رایج در تفسیر شاخص
- ثبت دیرهنگام و یک‌جای ضایعات در پایان سال.
- ندیدن کالاهای مرجوعی تاریخ‌گذشته از مشتریان.
- ثبت نشدن تاریخ انقضا در سیستم هنگام دریافت.