فرمول محاسبه
۱.۲×(سرمایه در گردشکل دارایی ها)+۱.۴×(سود انباشتهکل دارایی ها)+۳.۳×(سود قبل از بهره و مالیاتکل دارایی ها)+۰.۶×(ارزش بازار حقوق صاحبان سهامکل بدهی ها)+(فروشکل دارایی ها)
مشخصات اندازه‌گیری
- واحد اندازه‌گیری
- امتیاز
- تناوب اندازه‌گیری
- فصلی، سالانه
- تناوب گزارش‌دهی
- سالانه
- نوع شاخص
- پیشرو
توضیحات
ادوارد آلتمن این مدل را در سال ۱۹۶۸ با بررسی شرکت‌های تولیدی ورشکسته و سالم ساخت. پنج جزء آن هرکدام یک جنبه از سلامت شرکت را می‌سنجد: نقدینگی (سرمایه در گردش به دارایی)، سودآوری انباشته سال‌های گذشته، بازدهی عملیاتی دارایی‌ها، پشتوانه بدهی‌ها (ارزش بازار سهام به بدهی) و کارایی دارایی‌ها در ساختن فروش. در مدل اصلی امتیاز بالاتر از ۲٫۹۹ منطقه امن، بین ۱٫۸۱ و ۲٫۹۹ منطقه خاکستری و کمتر از ۱٫۸۱ منطقه خطر است. این ضرایب برای شرکت‌های تولیدی پذیرفته‌شده در بورس به دست آمده؛ برای شرکت‌های غیربورسی و خدماتی، آلتمن نسخه‌های اصلاح‌شده با ضرایب و مرزهای دیگر ارائه کرده است. مفیدترین کاربرد این امتیاز دنبال کردن روند آن در چند سال است، نه قضاوت با عدد یک سال.
پرسش‌های کلیدی عملکرد
شرکت در معرض خطر درماندگی مالی است؟
امتیاز در سه سال اخیر رو به بهبود بوده یا افت؟
کدام یک از پنج جزء امتیاز را پایین کشیده است؟
مشتریان و تأمین‌کنندگان اصلی ما از این نظر چه وضعی دارند؟
مثال‌های محاسباتی
شرکتی با ۱٬۰۰۰ میلیارد ریال دارایی، ۲۰۰ میلیارد ریال سرمایه در گردش، ۲۵۰ میلیارد ریال سود انباشته و ۱۵۰ میلیارد ریال سود قبل از بهره و مالیات دارد. ارزش بازار سهام آن ۹۰۰ میلیارد ریال، کل بدهی‌ها ۶۰۰ میلیارد ریال و فروش سالانه ۱٬۱۰۰ میلیارد ریال است. طبق فرمول ۱.۲×(سرمایه در گردشکل دارایی ها)+۱.۴×(سود انباشتهکل دارایی ها)+۳.۳×(سود قبل از بهره و مالیاتکل دارایی ها)+۰.۶×(ارزش بازار حقوق صاحبان سهامکل بدهی ها)+(فروشکل دارایی ها) امتیاز Z آلتمن ۱.۲×(۲۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰)+۱.۴×(۲۵۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰)+۳.۳×(۱۵۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰)+۰.۶×(۹۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۶۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰)+(۱۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰)=۳.۰۸۵ امتیازمنطقه امن به دست می‌آید که در منطقه امن قرار دارد.
خطاهای رایج در تفسیر شاخص
- استفاده از ضرایب مدل اصلی برای شرکت غیربورسی، خدماتی یا بانک و بیمه.
- گذاشتن ارزش دفتری به جای ارزش بازار سهام بدون تغییر ضرایب.
- بی‌توجهی به تورم بالا که دارایی‌های تجدید ارزیابی‌نشده را کوچک و نسبت‌ها را بزرگ نشان می‌دهد.
- قطعی دانستن نتیجه؛ این امتیاز احتمال را نشان می‌دهد و جای بررسی جریان نقد را نمی‌گیرد.